الشيخ محمد علي اسماعيل پور القمشهاى
175
الدلائل الظاهرات (استفتائات واستدلالات)
مسأله 362 . عبور از قبرستان وقفى در صورتى كه راهسازى نشود و در عرف هم راه معمولى حساب نشود مثل اينكه براى نزديك شدن راه خانههاى اطراف از وسط آن بروند اشكال ندارد . سؤال 363 . اگر ناودانى از مسجدى به فاصله نيم متر در نيم متر آب آن در محلى مىريزد كه قبرستان در جنب آن مىباشد آيا مىشود آن محل آبريز را جزو مسجد نمود يا خير ؟ جواب : اگر آن محل حريم مسجد است و جزو قبرستان نيست و راه عمومى و يا خصوصى براى غير مسجد نيست اشكال ندارد آن را جزو مسجد نموده و ناودان را در پناه ديوار قرار دهند و يا به جاى ديگر منتقل كنند . و اگر شك كنند كه جزو قبرستان هست يا نيست و مرده در آن دفن نيست باز هم مىتوان جزو مسجد كرد چون مسجد بر آن يد دارد و اگر در همان محل آبريز ناودان مرده دفن است ، نمىتوان آن را جزو مسجد كرد و تصرف در آن به مقدار آبريز و مثل آن مانعى ندارد چون مسجد و قبرستان هر دو بر اين ملك يد دارند . سؤال 364 . اگر كسى مغازه خود را وقف كرد كه اولاد او در آن مغازه به كسب خود ادامه دهند يا كسب كنند ولى از اجاره بهاى آن سالى ده روز روضهخوانى برقرار كنند يكى از اولاد مدت پنجاه سال در مغازه بود و روضهخوانى را انجام داده است فعلًا سؤال اين است كه آيا چيزى بدهكار ساير اولاد او هست يا خير ؟ و اگر فعلًا شخص اولاد نمىخواهند كسب آنجا داشته باشند مىشود مغازه را اجاره بدهند به ديگرى و از سود آن روضهخوانى را انجام دهند و زياده را بين اولاد تقسيم كنند يا خير ؟ جواب : اگر وقف براى تمام اولاد بوده بايد از مال اين شخص بعد از استثناى مقدار روضهخوانى سهم بقيه را هم به حساب اجاره معمولى بدهند و بعد از فوت او نيز ديگر فرزندان همين حكم را دارند و اگر كسى از آنها نمىخواهد در آن محل كسب كند ، اجاره دادن آن مكان با نظر متولى وقف جايز است و مال الاجاره به مصرف اولاد و روضهخوانى كه معين شده برسانند و اگر فرض شود كه چيزى از خرج ده روز